Mutluluğun Hamburger Modeli

Mutluluğun Hamburger Modeli

Hayatınızdaki çoğu şeyden ödün verip çok çalışarak elde edilen  başarıdan sonra gelen boşluk hissi, gelecek kaygısından uzak her istediğinizi yapma lüksü ve ya başarısız denemeler sonucu oluşan hayata karşı umursamaz tavır… Sizce bu yollardan hangisi mutluluğa açılır ?  Bu sorunun cevabını Tal Ben Sharar akademik bir yaklaşımla özetlemektedir. Freud’un şimdiki zaman hazzına ve Frankl’ın amaca dayanan mutluluk tanımını birleştiren Sharar ortaya mutluluğun hamburger modelini atmıştır.

Rekabetçi arketipin özelliği gelecek zamandaki fayda amaçlanarak anlık haz görmezden gelinir. Tamamiyle sağlıklı vejetaryen bir hamburger yeme benzetmesi kullanılır çünkü anlık haz beklentisi gelecek zamandaki  fayda için feda edilmiştir. Slogan olarak ‘’ şimdi meziyet, sonra ziyafet ‘’ kullanılabilir. Bu arketibin mutluluk getirdiği söylenemez çünkü aşırı çalışma misyon edinilerek otomatik bir süreç oluşturulur bu da  kişinin kendini tüketmesine neden olur.

Hedonist(Hazcı) arketip özellik olarak rekabetçi arketipin tam tersidir. Anlık hazzı öncelikli tutarak gelecek fayda göz ardı edilir. Dürtülerin insan davranışında şekillendirici olduğu görülür. Besin değerleri çok yetersiz fakat oldukça lezzetli bir hamburger yeme benzetmesi kullanılır.  Bu arketip anlık haz getirirken, hazzı hayal kırıklığı ve amaçsızlık takip eder. Kişinin psikolojik ve sosyal ortamlarda başarısızlık yaşamasına neden olabilir.

Nihilist(Hiçci) arketip gelecek ve anlık olarak hazdan uzak kalma isteğini kapsar. Kişiler şimdiki ve gelecek zamanla ilgili herhangi bir ümit beslemedikleri için   geçmişe bağımlı kalmışlardır. Bu durum için hem sağlıksız hem tatsız hamburger beslenme benzetmesi kullanılır. Kişinin dürtülerine kayıtsız kaldığı bir dönemdir.

Mutluluk arketipi ise hedonist ve rekabetçi arketiplerin birleşmesi ile meydana gelir. Bu tarz davranışların özellikleri anlık haz ve gelecek zamanda fayda getirmesidir. Sağlıklı ve lezzetli bir hamburger yeme benzetmesi kullanılır. Bu davranışlarda bulunan kişiler psikolojik ve sosyal alanda iyi oluşa sahiptir.

Yapılan her eylem (ders çalışmak, spor yapmak, insanlarla iletişim kurmak) severek ve planlı yapılırsa eylem gerçekleştirilirken haz sağlayacaktır ve planlı yapılan her iş gelecekteki bize kolaylık sağlayacaktır.  Bu bilgiler ışığında yapmak üzere olduğumuz her eylemin sonucunun bize anlık ve gelecek zamanda sağlayacak  getiri ve götürülerinin hesaplanması bize daha sağlıklı ve başarılı bir yaşam getirecektir .

 

           Ömer Faruk  Tan Üsküdar Üniversitesi Psikoloji Bölümü Öğrencisi

Uzman Psikolog Özgün Kızıldağ

 

Kaynakça:

Shahar, B.(2007). Happier

https://www.danielcerescu.com/the-hamburger-model-of-happiness/

http://www.coachinghouse.com.tr/tr-TR/kocluk-sertifika-programi,PG_511.html