Agorafobi

Agorafobi

Agorafobi bir tür kaygı bozukluğudur. Yunancadan “pazar korkusu” olarak tercüme edilen agorafobi, geniş açık alanlar veya kalabalık alanların yanı sıra çeşitli seyahat araçları da dâhil olmak üzere kaçmanın zor olabileceği herhangi bir yer korkusudur. Agorafobi olan insanlar ev dışında yalnız kalmak, araba, otobüs veya uçakta seyahat etmek, kalabalık bir alanda olmak, mağaza ve sinema gibi kapalı alanlarda olmak veya bir köprüde veya asansörde olmak gibi durumlardan kaçınabilir. .
Akıl sağlığı uzmanları, agorafobinin kökeninin anksiyetenin fiziksel ve zihinsel hislerinden ve çoğu zaman panikten veya kontrolünü kaybetmekten veya kendini utandırmaktan korktuğuna dayandığına inanırlar. Agorafobi olan bir kişi ‘güvensiz’ yerleri ziyaret etmek istemez, çünkü bunu yapmanın endişe veya panik atağı tetikleyeceğinden korkarlar.
Anksiyete bozukluklarının çoğunun etiyolojisi, tam olarak anlaşılmasa da, son on yılda daha keskin bir odak haline gelmiştir. Kaygı geliştirme olasılığı yaşam deneyimleri, psikolojik özellikler ve / veya genetik faktörlerin bir kombinasyonunu içerir. Agorafobi için genetiğin yüzde 61 olduğu bildirilmiştir ve bu da fobilerle genetik yatkınlıkla en güçlü şekilde ilişkilendirir. Agorafobinin gelişimi ile ilişkili olduğu bilinen çevresel faktörler arasında stresli olayların (bir ebeveynin ölümü, saldırıya uğrama veya soyulma gibi) yaşanması ve aşırı koruma ile karakterize edilen bir evde yetiştirilmiş olmak da yer alır.
Tedavi edilmeyen agorafobi bir kişinin yaşam kalitesini ciddi şekilde azaltabilir. Örneğin: Ev dışında iş, okul, sosyalleşme, hobiler ve birçok egzersiz şekli gibi etkinliklere erişilemez. Finansal sıkıntı, izolasyon, yalnızlık ve can sıkıntısı daha fazla sıkıntıya yol açabilir ve depresyon riskini artırabilir. Kişi korkularının mantıksız olduğunu fark edebilir, ancak bu konuda herhangi bir şey yapmakta güçsüz hissedebilir. Kendilerine kızgın ve sinirli hissedebilirler. Bu olumsuz duygular benlik saygısına zarar verir ve depresyon, diğer kaygı ve korkulara katkıda bulunur. Kişi sağlıksız yöntemler (rahat yemek, alkol ve madde kullanımı gibi) kullanarak başa çıkmaya çalışabilir ve bu da daha fazla sağlık sorununa neden olabilir veya katkıda bulunabilir.
Agorafobiyi yönetmek için kendi kendine yardım yöntemleri:
• Yavaş nefes alın. Hiperventilasyon (çok hızlı ve çok sık nefes almak) panik atak semptomlarını daha da kötüleştirecektir. Nefesinizi bilinçli olarak yavaşlatın. Her nefesle göğsünüzü değil karnınızı genişletmeye konsantre olun.
• Gevşeme tekniklerini kullanın. Rahatlamayı öğrenmek meditasyon veya düzenli egzersiz gibi yöntemleri içerebilir. Sizin için en uygun gevşeme yöntemini veya yöntemlerini bulmak için deneme yapmanız gerekebilir.
• Durumunuz hakkında bilgi edinin. Agorafobinin üstesinden gelmek, kaygının zihni ve bedeni nasıl etkilediğini anlamayı içerir.
• Yaşam tarzınızı değiştirin. Kafein, alkol ve bazı ilaçları sınırlamanıza veya önlemenize yardımcı olabilir. Düzenli egzersiz stres kimyasallarını yakar ve kaygı düzeylerini düşürdüğü bilinmektedir. Agorafobi tedaviye iyi yanıt verir. Daha fazla bilgi ve tedavi için bir uzmana danışın.

Uzm. Klinik Psikolog Nurcihan ALPAYDIN

KAYNAKÇA
Betterhealth (t, y). Agoraphobia. www.betterhealth.com
Psychology Today (2019). Agoraphobia. www.psychologytoday.com
Mathew, H. (2014). Time To “Come Out” About Your Agoraphobia. www.psychologytoday.com