Hiperaktif miyim? Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite

Hiperaktif miyim? Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu yedi yaşından önce başlayan, kendini dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik ve dürtüsellikle gösteren nöropsikiyatrik bir bozukluktur. Önde gelen çocukluk çağı  hastalıklarından birisi olan bu problemin önceleri erişkin-yetişkin dönemde devam etmediği düşünülürdü. Oysa yapılan araştırmalarla bu konudaki fikirler değişmiştir.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite’nin yaygınlığı yaklașık olarak çocukluk döneminde %8, ergenlikte %6 ve yetişkinlikte %4 civarındadır.

Çocukluk döneminde tanı konması daha fazla mümkünken yetişkinlik döneminde ayırıcı tanı zorlaşır ve mutlaka bir psikiyatrist ve / veya uzman bir klinik psikolog görüşüne ihtiyaç vardır.

Bununla birlikte toplumda yetişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite problemine sahip kişilerin hayatlarında belirgin şekilde öne çıkan zorluklar bulunmaktadır.

Bireylerin yaklaşık olarak 25 yaş dolaylarında kesin veya kesine çok yakın bir meslek seçimi yapmış olmaları ve bu doğrultuda iyi belirlenmiş bir çalışma çizgisine girmiş olacağı varsayılır. Ancak dikkat eksikliği ve hiperaktivite problemi yaşayan yetişkinlerde diğerlerine göre bu süreç daha uzun sürer. Bu yetişkinler çoğu zaman meslek seçimi yaparken çok zorlanırlar. Bunun yanı sıra bir işe başlama döneminde yaşanan olağan sıkıntılara tolerans geliştirme ve uyum sağlama döneminde de sorun yaşama eğilimi gösterirler. Yine buna paralel olarak genel eğilimleri kısa sürede büyük ödül ve kazançlar sağlayacakları, az gayret-az çaba çok ödül sistemine dayalı işlere doğru aceleci ve bazen akıllıca denilemeyecek kararlar vermeye de eğilim gösterebilirler.

Makul bir saatte uyumayı başaramamak, öncelik ve önem sırasına göre yaşamı organize edememek yetişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite problemi yaşayan kişilerin sıklıkla başına gelir. İşlerini zamanında teslim edememek (çünkü zaman algısı ve planlama becerileri eksikliği nedeniyle), var olan maddi kaynak üzerinden gelir gider dengesini hesaplayamamak, hem anne-babalık, hem karı kocalık, hem yetişkin bireysel sorumlulukları gibi çok yönlülük gerektiren sorumluluklar arasında organize olamamak yine bu kişilerin yaşadıkları sorunların en belirginlerindendir.

Tabi ki bu belirtilen tutum ve davranışlar ve yaşam örüntüsü her zaman ve her şartta yetişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite sorunu ile ilişkili olmayabilir. Ancak şüphelenen durumlar için bir uzman desteği almak konusunda bir uyarı olarak değerlendirilebilir.

Uzman Psikolog özgün Kızıldağ

Kaynakça:

1)         Erman H, Öncü B, Türkbay T, Erman Ö, Söhmen T, Turgay A., İki farklı kültürde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Karşı Gelme Bozukluğu belirtilerinin karşılaştırılması. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi , 2000

2)         Tuğlu C., Şahin Ö., Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu: Nörobiyoloji, Tanı Sorunları ve Klinik Özellikler, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2010

3)         Tuğlu C, Ayas M, Abay E. Erişkinlerde Dikkat Eksikliği/Hiperaktivite Bozukluğu. Psikiyatri Bülteni 1995

4)         Brown T.E.,  Dikkat Eksikliği Bozukluğu, Odtü Yayıncılık, 2009