Karne Notlarını Geliştirmenin Bilimsel Yöntemleri

Karne Notlarını Geliştirmenin Bilimsel Yöntemleri

Karne, okul gibi toplu öğrenme ortamlarında öğrenmenin ne kadar gerçekleştiğini değerlendirmek ve sonraki stratejileri buna göre planlayabilmek amacıyla verilen bir rapor olarak düşünülebilir. Bu noktada karnenin sadece öğrenciyi değil, eğitim sisteminin kendisini, öğretmenin sınıf içi yöntemlerini, eğitsel malzemenin öğrenciye ulaşıp ulaşmadığını da değerlendiren bir sistemdir.

Öğrenme söz konusu olduğunda birden fazla değişkenin etkili olduğu bir süreçten bahsedilir. Dolayısıyla karneyi not eksenine indirgemek aslen onu amacının dışında, yetersiz bir değerlendirme olarak algılamak olacaktır.

Yapılan bilimsel çalışmalar karne notlarını geliştirmede önemli etkisi olabilecek eğitim ve öğretim stratejileri, öğrencilerde geliştirilebilecek ders çalışma stratejileri, problem çözme davranışlarının notlara olan etkileri gibi konularda bizlere detaylı bilgiler sunmaktadır.

Gerek eğitimcilerin gerekse anne babaların, çocuklarının karnelerine baktığında sonucu değil, geliştirilmesi gereken, geliştirilebilir noktaları görmeleri ve buna göre planlamalar yapmaları önemlidir.

Etkili öğrenme stratejilerinin kullanılması ile karne başarısı arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar, bu stratejileri öğrenen çocuk ve ergenlerin daha iyi karne notlarına sahip olduğunu, aslen daha iyi öğrenmeyi öğrenebildiklerini ortaya koymuştur.

Etkili öğrenme stratejilerine detaylı olarak bakacak olursak;

Yineleme Stratejileri: Temel etkinlik zihinsel yinelemedir. Olduğu gibi hatırlanması istenen bilgilerin öğrenilmesinde bu stratejiler etkilidir. Temel öğrenmeler için kullanılır. Değiştirmeden yazma-anlatma, aynı sözcüklerle yazma, satır altı çizme yineleme stratejileridir.

Metinde yazıların altını çizme. Anahtar sözcüklerin ve temel düşüncelerin altının çizilmesi, öğrenciler tarafından yaygınlıkla kullanılmaktadır. Ancak altını çizme, okunan metinde önemli düşüncelerle, önemli olmayanın ayırt edilmesine dayanır. Temel olarak iki yararı vardır. Birincisi, altını çizme anahtar sözcükleri, temel düşünceleri fiziksel olarak yerleştirir, böylece gözden geçirme ve anımsama hızlı ve etkili gerçekleşir. İkincisi, altı çizilerek seçme süreci, varolan bilgiye yeni bilginin birleştirilmesine yardım eder.

Aynı sözcüklerle not alma. Burada metnin kenarına metin içerisindeki aynı sözcükler kullanılarak not alınır. Metin kenarına not alma, öğrencinin tekrar etmesine, yeni bilgiye hazır olmasına ve kodlamasına yardımcı olur

Değiştirmeden yazma. Metin okunduktan sonra gerek duyulan bölümler olduğu gibi birkaç kez yazılır.

Anlamlandırma Stratejileri: Bilgi birimleri arasında ilişki kurarak anlamlı öğrenmeyi sağlayan stratejilerdir. Öğrenciler bu stratejilerde öğrenmeyi amaçladıkları yeni bilgiyi, daha önce öğrendikleri ve uzun süreli belleklerinde var olan bilgilerle bütünleştirerek, ona anlam yükleyerek öğrenirler. Zihinsel imge oluşturma, tümcede kullanma, benzetim yapma, özet çıkarma, not alma anlamlandırma stratejileridir.

Örgütleme Stratejileri: Öğrenilecek bilgilerin yeniden düzenlenip yapılandırılarak öğrenilmesini sağlayan stratejilerdir. Örgütleme stratejileri anlamlandırma stratejileriyle birlikte kullanılır. Örgütleme stratejileri gruplama, terim ya da düşünceleri bir araya getirme, küçük alt parçalara bölmeyi içerebilir. Ayrıca önemli düşünceleri belirlemeyi ya da daha geni bilgiden ana düşünceleri çıkarmayı da içerir. Örgütleme stratejisini kullanan kişi materyali yeniden yapılandırarak düzenleyecek ve kendisi için anlamlı hale getirecektir. Ana çizgileri çıkarma, bilgi şeması oluşturma, çizelgeleştirme örgütleme stratejileridir.

Anlamayı izleme Stratejileri: Öğrencilerin kendi öğrenmelerini düzenlemelerine, yürütmelerine ve denetlemelerine yön veren stratejilerdir.

  • Bu konuyu niçin öğreniyorum?
  • Öğrenme etkinliği sonunda neleri öğreneceğim?
  • Öğrenmek için nasıl bir yol izlemeliyim?
  • Konuyu öğrenmek için ne kadar süre yeterli olur?
  • Öğrenip-öğrenmediğimi nasıl denetleyebilirim?

Duyuşsal Stratejiler: Öğrenmede güdüsel ve duygusal engelleri kaldırmaya yardım eden stratejilerdir. Öğrenciler kendi kendilerine öğrenirken uygun bilişsel stratejileri kullansalar bile kimi kez öğretim hedeflerine ulamada güçlüklerle karşılaşırlar. Bu güçlükler, duygusal etmenlerden kaynaklanabilir. Öğrenmede duygusal ya da güdüsel etmenlerden oluşan engelleri ortadan kaldırmak için kullanılan stratejiler duyusal stratejiler olarak adlandırılmaktadır. Öğrencilerdeki dikkati toplayamama, olumsuz tutumlara sahip olma, sınav kaygısı duyma gibi engelleri duyusal stratejilerden yararlanarak kaldırabiliriz. Dikkati yoğunlaştırma, olumlu tutum geliştirme, güdülenme, kaygıyı azaltma (güven sağlama) duyuşsal stratejilerdir.

Uzman Psikolog Özgün Kızıldağ

Kaynakça:

1)         Erdem A.Y., Öğrenmede Etkili Yollar: Öğrenme Stratejileri ve Öğretimi, İlköğretim Dergisi, 2004

2)         Öztürk, B., Genel Öğrenme Stratejilerinin Öğrenciler Tarafından Kullanılma Durumları (Yayınlanmamış Doktora Tezi) Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,1995

3)         Yaman, S., Fen bilgisi eğitiminde probleme dayalı öğrenmenin öğrenme ürünlerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara. 2003