Karşı Gelme Bozukluğu Nedir?

Karşı Gelme Bozukluğu Nedir?

Karşı gelme bozukluğu, çocuklarda görülen yıkıcı davranış bozukluklarından biridir. Karşı gelme bozukluğu olançocuklarda, sıklıkla sinirlenme, karşı tarafı öfkelendirmeye yönelik davranışlar gösterme, başkalarını suçlama, kurallara uymama, sıklıkla otorite figürleriyle çatışma, otoriteyi reddetme gibi davranışlar görülür. Karşı gelme bozukluğunu diğer davranış bozuklarından ayıran nokta, otoriteyle olan meseledir.

Karşı gelme bozukluğunun nedenlerine bakıldığında, genetik faktörlerin etkin olduğu kanıtlanmıştır. Ancak çevresel faktörlerin özellikle ebeveynlik tutumlarının bu davranış bozukluğu açısından en önemli etken olduğu söylenebilir.

Karşı gelme bozukluğuna neden olan ailesel faktörlere bakıldığında, özellikle disiplin faktörünüönemli olduğu görülmektedir. Aşırı baskıcı ve öfkeli bir şekilde disiplin uygulanması, bazı çocuklarda içe kapanma, depresyon gibi daha içsel sorunlara yol açarken, bazı çocuklarda meydan okuma, karşı gelme gibi davranışlara yol açabilmektedir. Aile içerisinde baskıya karşı gelmeye çalışan çocuk, girdiği diğer sosyal ortamlarda da bu otorite mücadelesini sürdürür. Kimi zaman ise aile içerisinde biriktirmiş oldukları stres ve gerilimi, okul ortamında karşıt gelerek gösterebilirler. Bunun yanı sıra, ailenin tutarsız disiplin göstermesi de karşı gelme bozukluğuna yol açabilmektedir. Çocuğun olumsuz davranışlarına karşı tutarlısınır konulmamasından veya konulan kuralların takibinin yapılmaması da karşı gelme bozukluğuna yol açabilir. Aile içerisinde kuralları öfke ve çatışma yoluyla yıkabileceğini düşünen çocuk, girdiği diğer sosyal ortamlarda da aynı davranışıgöstermeye başlayabilir. Çoğunlukla aniden öfkeyle verilen ceza tepkisi ve sonrasında kuralların tam anlamıyla uygulanmaması gibi tutarsız aile davranışları vardır.

Karşı gelme bozukluğu olan çocuklar, otoritenin bulunduğu sosyal ortamlarda, özellikle de okulda olumsuz davranışlar göstermektedir. Okul ortamında öğretmenle çatışma, öğretmenin kurallarına uymama, öğretmeni bilerek kızdırma veöğretmeni suçlama gibi olumsuz davranışlar gösterirler. Kimi zaman ise bu davranışlar ev ortamındaki otorite figürüyle; anne ve babayla görülebilir.

Karşı gelme bozukluğu, çok yönlü bir tedavi planlaması gerekmektedir. Çocuklarda öfke kontrolü, problem çözme becerileri ve sosyal becerilerin çalışılması gerekmektedir. Bunun yanı sıra ebeveynlerle yapılan ebeveynlik tutumuna yönelikçalışmalar da tedavinin çok önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Ebeveyn ve psikolog işbirliği ile çocukla yapılançalışmalar, davranışsal problemlerin aşılmasında çok önemlidir.

Uzm. Psk. Sedef Güngör

Kaynakça:

Austin, V. C. & Sciarra, D. T. (2015). Çocuk ve Ergenlerde Duygusal ve Davranışsal Bozukluklar, İstanbul: Nobel.

Shatkin, J., P. (2009). Treating Child and Adolescent Mental lllness. New York: Norton.