Oyunun Çocuk Gelişimine Etkileri

Oyunun Çocuk Gelişimine Etkileri

Çocuk araştıran, bulan ve ne? ve niçin? sorularına da tıpkı bilim adamı gibi yanıt arayan bir varlıktır.Bu sorulara cevaplar da çoğunlukla oyun aracılığıyla bulunur.

Oyun çocuğu yetişkin hayata hazırlayan en etkin yoldur. Oyun ile insan ilişkileri, yardımlaşma, konuşma, bilgi edinme, deneyim kazanma, psikomotor gelişim, duygusal ve sosyal gelişim etkilendiği gibi zihin ve dil gelişimi de etkilenir. Çoğu zaman oyun çocuğun sadece eğlendiği bir uğraş olarak algılanır oysa ki bu gerçeği tam olarak yansıtmaz. Çocuk oynadıkça becerileri artar, yetenekleri gelişir Oyun aracılığı ile çocuklar karar verme, kurallara uyma, başkalarına karşı saygılı ve dürüst olma, grup içinde davranışlarını denetleme, başkalarıyla iş yapabilme özelliklerini geliştirirler Çocuğun bedensel, ruhsal ve zihinsel açıdan sağlıklı gelişimi ve eğitimi için beslenme ve uyku kadar oyunun da gerekli olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Çocuk kişilik, beceri ve zekâ bütünlüğünü oyun oynayarak geliştirir. Oyun oynamak, çocukların temel ihtiyaçlarından biridir.

Bu etkileri daha da açacak olursak;

Oyunun psikomotor gelişime etkisi; Oyun psikomotor yetenekleri olan güç, hız, dikkat, eşgüdüm ve esnekliğin gelişmesi için ideal bir ortamdır. Çocuk ayrıca oyun yoluyla organlar arasında eşgüdüm ve denge sağlayarak devinimlerde esneklik ve çeviklik kazanabilir. Ayrıca basketbol, voleybol, futbol gibi top oyunları büyük kasların gelişimini sağlar bunlara ek olarak çocuk oyun ile hareketlerini kontrol altına almayı öğrenir.

Oyunun dil gelişimine etkisi; Dramatik oyunlar, sembolik oyunlar çocukta sesleri ve tonlamaları hem tanıma hem de kullanma becerisini geliştirmesine faydalı olur. Oyunlarda yeni sözcükler öğrenir çeşitli mesajları algılama ve iletme becerilerini geliştirir. Dramatik oyunlar sözcük sayısının artmasına ve daha zengin kelime haznesine yol açarlar.

Oyunun sosyal gelişimine etkisi; Başkalarının hakkını gözetmek işbirliği ve paylaşma evde değil ancak oyun ilişkilerinde kazanılan toplumsal özelliktir ve bu nedenle çocuk için eğitici bir işlevi vardır. Ayrıca isyan etmemeyi başkalarına saygı duymayı ve kabullenmeyi öğrenirler, bu da toplum hayatında oldukça önemlidir ve oyun içerisinde öğrenilir. Hemen hemen her oyun da çocuğun sosyal açıdan gelişimine faydalı davranışlar bulunabilir.

Oyunun duygusal gelişimine etkisi; Oyun sayesinde çocuk duygusal tepkimelerini kontrol altına alır. Oyun çocuğun en güçlü ve en doğal dürtülerinden biri olan saldırganlık dürtüsünün boşaltmasına da yardımcı olur. Çocuklar oyunlarında aile içinde veya diğer sosyal çevrelerde gözlemlediklerini farklı biçimde yansıtma olanağı bulurlar.

Oyunun zihin gelişimine etkisi; Oyun sırasında çocuğun duyuları çok iyi çalışır. Hareket becerileri zeka ve mantık yürütme anlama ve becerileri gelişir. Oyun sayesinde çocuk düşünme algılama, sıralama, sınıflama, analiz yapma, sentez yapma, değerlendirme, problem çözme gibi zihinsel süreçlerin işleyişinin hızlanmasını sağlar.

Oyunu diğer etkinliklerden ayıran beş özellik vardır

1) Oyun bir süreçtir ve sonuç, süreç kadar önemli değildir.

2) Oyun çocuk tarafından ve o seçtiği için oynanır.

3) Oyun sırasında her şey olabilir. Örneğin: Üzerinde örtü olan bir masa kale olup, küçük bir kız da içindeki prenses olabilir.

4) Oyun mantıklı olan veya olmayan kuralları denemek için bir arenadır. Kurallar oyun içerisinde ortaya çıkabilir veya yok olabilir. Basit veya zor olabilirler, çocukların daha önceki deneyimlerinden yeni kurallar belirebilir.

5) Oyun zekâ işidir. Çocuk oyun sırasında keşfeder ve sorgular.

Bütün bu faydaları ve özel etkisi nedeniyle oyun, çocukluk hayatının olmazsa olmaz, çıkarılırsa yeri dolmaz bir parçasıdır.

Uzman Psikolog Özgün Kızıldağ

KAYNAKÇA

  • Ayan S., Memiş U.A., Erken Çocukluk Döneminde Oyun, Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 14 (2), 2012
  • Katlav S., Oyunun 3-5 Yaş Çocuklarının Gelişimine Etkileri, Journal Of Academic Social Science Studies, 2014
  • Ulutaş A., Okul Öncesi Dönemde Drama ve Oyunun Önemi, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2011
  • Kıldan A.,O, Oyunun Çocukların Gelişim Özelliklerine Etkisi, yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya Selçuk Üniversitesi, 2001