Stresin Ögrenciler Üzerindeki Etkisi

Stresin Ögrenciler Üzerindeki Etkisi

Stres insanların zorluk olarak algıladıkları durumlarda gösterdikleri içe dönük bir tepki olarak tanımlanır. Stresin yaşantımızdaki etkileri azımsanmayacak kadar çoktur. George Burns ‘un da söylediği gibi ‘’Uzun ömrün sırrını soracak olursanız kesinlikle kaygı, stres ve gerginlikten uzak durmak olduğunu söylerim. Sormasanız da söylerim.’’ Bu sebeple stres günümüzde birçok kişinin karşılaştığı bir durumdur. Stres dış çevreyle etkileşim sonucu bazen zaman baskısı, bazen beklenmedik bir tepki ya da olay sonucunda maruz kalınan bir durum olduğu gibi, kişinin iç dünyası ile ilgili etkenler sonucu da ortaya çıkabilmektedir. (Kara, 2009). Bireyler kendilerinden, sosyal çevrelerinden ya da ailelerinden kaynaklanan farklı birçok stres durumuyla karşılamakta ve bu durum eğitim-öğretim hayatlarını etkilemektedir. Bu etkilenme sonucunda, içinde bulundukları koşullara özgü davranışlar sergilemekte ve farklı stresle başa çıkma davranışları göstermektedirler.

Ortaokul giriş sınavına hazırlanan çocukların büyük stres altında oldukları, her yıl sınav döneminde kamuoyunu işgal eden bir konudur. Bu konuda yapılan bir araştırma (Baltaş ve Demirhindi, 1981), benzer sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik koşulları paylaşan ve giriş sınavına hazırlanmayan çocukların daha büyük stres altında olduğu ortaya koymuştur. Çünkü bu çocuklar kendilerinin bir yatırım ve hazırlık yapmaya değmediklerini düşünerek, bir azınlık problemi yaşarlar. Bu araştırmadan stres doğuran faktörün sınava hazırlanmak olmayıp, ailelerin tutumları olduğu görülmüştür.

Daha sonraki 10 yıl içindeki gelişmeleri değerlendirmek amacıyla yapılan bir başka araştırmada, psikometrik ölçümlerle, biyokimyasal laboratuvar ölçümleri arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Bu süre içinde çocuklarını giriş sınavına hazırlayan ailelerin sayısının artması ve konunun toplumsal bir prestij durumuna gelmesi nedeniyle, özellikle kız öğrencilerin stres düzeylerinde bir artış görülmüştür. Psikometrik değerlendirmelerle, biyokimyasal veriler olarak ele alınan idrarda ortaya çıkan stres yıkım ürünlerinin, birbirlerini doğruladıkları da araştırmanın bir diğer sonucu olmuştur. (Baltaş ve Baltaş, 1990). Öğrencilerin stresle başa çıkma davranışların da aile önemli olduğundan, ailelerin öğrencilere karşı olumlu davranışlar sergilemeleri ve özellikleri öğrencilerin stres düzeylerini etkileyecek ve eğitim- öğretim hayatlarında başarı düzeylerini arttırabilecektir.

Beril Dalgıç

KAYNAKÇA

Demirci N. & Engin A. (2013). Stres Ve Stresi Ortaya Çıkarak Sonuçların Ögrenci Üzerindeki Etkisi, Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi 3

Kara D. Eğitim-Öğretim Yaşantısında Stres Yaratan Faktörler Ve Aile Özelliklerine Göre Öğrencilerin Stresle Başa Çıkmayı Öğrenmesi, Konya:

Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

Mckenna P. (2014). Stres Kontrolü (18th ed.) Pegasus Yayınları

Şahin, N. (Eds.). (1994). Stresle Başa Çıkma (324th ed.) Ankara: Türk Psikologlar Derneği 2